CPR-kabelklassen uitgelegd: Aca tot Fca, s1, d0, a1
Onder de Europese bouwproductenverordening (CPR) dragen kabels voor gebouwen en andere bouwwerken een brandgedragsklasse: hoeveel de kabel aan een brand bijdraagt, hoeveel rook hij ontwikkelt, of hij brandend druppelt en hoe zuur de brandgassen zijn. De productnorm is EN 50575; de klassen staan in EN 13501-6. De fabrikant declareert de klasse en drukt die op de mantel af. Deze pagina legt de klassen uit; ze kent aan geen enkele kabel een klasse toe.
Zo leest u een klasse
Een klasse wordt geschreven als hoofdklasse, gevolgd door drie aanvullende klassen: rook (s), brandende druppels (d) en zuurgraad (a). De aanvullende klassen bestaan alleen voor B1ca, B2ca, Cca en Dca; Aca, Eca en Fca staan op zichzelf.
Cca-s1b,d1,a1
CcaMatige bijdrage aan brand: brandvoortplanting tot 2 m op de kabelladder.s1bs1, en 60% tot minder dan 80% lichtdoorlaatbaarheid in de kubus van 3 m.d1Geen brandende druppels of deeltjes die langer dan 10 s blijven branden, binnen 1200 s.a1Lage zuurgraad van de verbrandingsgassen: geleidbaarheid onder 2,5 µS/mm en pH boven 4,3.
De hoofdklassen
| Klasse | Betekenis | Proeven | Grenswaarden | AVCP-systeem |
|---|---|---|---|---|
Aca | Vrijwel geen bijdrage aan brand: de bovenste verbrandingswaarde van het niet-metallische materiaal bedraagt hoogstens 2,0 MJ/kg. | EN ISO 1716 | bovenste verbrandingswaarde ≤ 2 MJ/kg | 1+ |
B1ca | Zeer beperkte bijdrage aan brand, beproefd met de grotere brander van 30 kW (en een onbrandbare achterplaat). | EN 50399, EN 60332-1-2, EN 61034-2, EN 60754-2 | brandvoortplanting op de ladder ≤ 1,75 m; totale vrijgekomen warmte in 1200 s ≤ 10 MJ; piekwaarde warmteontwikkeling ≤ 20 kW; brandgroeisnelheid (FIGRA) ≤ 120 W/s; vlamvoortplanting, EN 60332-1-2 ≤ 425 mm (30 kW) | 1+ |
B2ca | Beperkte bijdrage aan brand: korte brandvoortplanting en geringe warmteontwikkeling op de kabelladder. | EN 50399, EN 60332-1-2, EN 61034-2, EN 60754-2 | brandvoortplanting op de ladder ≤ 1,5 m; totale vrijgekomen warmte in 1200 s ≤ 15 MJ; piekwaarde warmteontwikkeling ≤ 30 kW; brandgroeisnelheid (FIGRA) ≤ 150 W/s; vlamvoortplanting, EN 60332-1-2 ≤ 425 mm (20,5 kW) | 1+ |
Cca | Matige bijdrage aan brand: brandvoortplanting tot 2 m op de kabelladder. | EN 50399, EN 60332-1-2, EN 61034-2, EN 60754-2 | brandvoortplanting op de ladder ≤ 2 m; totale vrijgekomen warmte in 1200 s ≤ 30 MJ; piekwaarde warmteontwikkeling ≤ 60 kW; brandgroeisnelheid (FIGRA) ≤ 300 W/s; vlamvoortplanting, EN 60332-1-2 ≤ 425 mm (20,5 kW) | 1+ |
Dca | Bijdrage aan brand; alleen de warmteontwikkeling is begrensd, voor de brandvoortplanting op de ladder geldt geen grens. | EN 50399, EN 60332-1-2, EN 61034-2, EN 60754-2 | totale vrijgekomen warmte in 1200 s ≤ 70 MJ; piekwaarde warmteontwikkeling ≤ 400 kW; brandgroeisnelheid (FIGRA) ≤ 1300 W/s; vlamvoortplanting, EN 60332-1-2 ≤ 425 mm (20,5 kW) | 3 |
Eca | Voldoet alleen aan de vlamproef aan een enkele kabel: de vlam dooft binnen 425 mm. | EN 60332-1-2 | vlamvoortplanting, EN 60332-1-2 ≤ 425 mm | 3 |
Fca | Geen prestatie bepaald (ook een kabel die de proef voor Eca niet doorstaat). | - | - | 4 |
Bron: EN 13501-6 draft (BSI FSH/21_11_0073, undated, before the published EN 13501-6:2014), Table 1, pp. 20-21 (ontwerp).
Bron: FprEN 50575:2014 (final draft, May 2014), Table 1, p. 6 (ontwerp).
AVCP: het systeem voor beoordeling en verificatie van de prestatiebestendigheid dat per klasse geldt voor de verklaring van de fabrikant.
Bron: FprEN 50575:2014 (final draft, May 2014), Table ZA.2, p. 14 (checked on the page image) (ontwerp).
Rook: s1, s1a, s1b, s2, s3
| Klasse | Betekenis | Proeven | Grenswaarden |
|---|---|---|---|
s1 | Geringe rookontwikkeling op de ladder. | EN 50399 | totale rookontwikkeling in 1200 s ≤ 50 m²; piekwaarde rookontwikkeling ≤ 0,25 m²/s |
s1a | s1, en ten minste 80% lichtdoorlaatbaarheid in de kubus van 3 m. | EN 50399 + EN 61034-2 | totale rookontwikkeling in 1200 s ≤ 50 m²; piekwaarde rookontwikkeling ≤ 0,25 m²/s; lichtdoorlaatbaarheid, EN 61034-2 ≥ 80 % |
s1b | s1, en 60% tot minder dan 80% lichtdoorlaatbaarheid in de kubus van 3 m. | EN 50399 + EN 61034-2 | totale rookontwikkeling in 1200 s ≤ 50 m²; piekwaarde rookontwikkeling ≤ 0,25 m²/s; lichtdoorlaatbaarheid, EN 61034-2 ≥ 60 %; lichtdoorlaatbaarheid, EN 61034-2 < 80 % |
s2 | Gemiddelde rookontwikkeling. | EN 50399 | totale rookontwikkeling in 1200 s ≤ 400 m²; piekwaarde rookontwikkeling ≤ 1,5 m²/s |
s3 | Noch s1 noch s2: geen rookgrens gehaald. | EN 50399 |
De rookklasse van B1ca komt uit de proef met 30 kW, die van de overige uit de proef met 20,5 kW.
Brandende druppels: d0, d1, d2
| Klasse | Betekenis | Proeven | Grenswaarden |
|---|---|---|---|
d0 | Geen brandende druppels of deeltjes binnen 1200 s. | EN 50399 | |
d1 | Geen brandende druppels of deeltjes die langer dan 10 s blijven branden, binnen 1200 s. | EN 50399 | |
d2 | Noch d0 noch d1. | EN 50399 |
Zuurgraad: a1, a2, a3
| Klasse | Betekenis | Proeven | Grenswaarden |
|---|---|---|---|
a1 | Lage zuurgraad van de verbrandingsgassen: geleidbaarheid onder 2,5 µS/mm en pH boven 4,3. | EN 60754-2 | geleidbaarheid < 2,5 µS/mm; pH > 4,3 |
a2 | Gemiddelde zuurgraad: geleidbaarheid onder 10 µS/mm en pH boven 4,3. | EN 60754-2 | geleidbaarheid < 10 µS/mm; pH > 4,3 |
a3 | Noch a1 noch a2, of geen prestatie gedeclareerd. | EN 60754-2 |
Het ontwerp van EN 13501-6 noemt EN 50267-2-3 voor deze grenzen; het eindontwerp van EN 50575 noemt EN 60754-2 als proef voor deze aanvullende klasse.
Bron: EN 13501-6 draft (BSI FSH/21_11_0073, undated, before the published EN 13501-6:2014), Table 1 notes (2) to (7), p. 21 (ontwerp).
De proeven
- EN ISO 1716: bovenste verbrandingswaarde (bomcalorimeter)
- EN 50399: verticale kabelladder in een ruimte met warmte- en rookmeting: warmteontwikkeling, brandvoortplanting, rookontwikkeling, brandende druppels
- EN 60332-1-2: enkele verticale kabel, 1-kW-voorgemengde vlam: vlamvoortplanting
- EN 61034-2: rookdichtheid in een kubus van 3 m: lichtdoorlaatbaarheid
- EN 60754-2: zuurgraad van de verbrandingsgassen: pH en geleidbaarheid
IEC 60332-3-24 categorie C: de bundelproef
Gebundelde kabels op een verticale ladder, 1,5 liter niet-metallisch materiaal per meter, 20 minuten vlam; de aanbevolen grens is een verkolingshoogte van hoogstens 2,5 m boven de brander. De eigen eis van de productnorm gaat voor.
Geleiders boven 35 mm²: één laag, met tussenruimte. 35 mm² en kleiner: één of meer lagen, tegen elkaar aan. Alleen aan de voorzijde van de ladder.
- Niet-metallisch volume: 1,5 l/m
- Vlamtijd: 20 min
- Verkolingshoogte (aanbevolen): ≤ 2,5 m
- Conditionering: ≥ 16 h, 20 +/- 10 °C
- Proefstukken, minimaal: 2
Bron: IEC 60332-3-24:2000+A1:2008 (edition 1.1, 2009-02), Table A.1 p. 12; cl 5.1 p. 7; cl 5.3 pp. 8-9; Annex A p. 12; Annex B p. 13 (informative); cl 7 (normtekst).
IEC 60332-3-24 behoort niet tot de proeven die EN 50575 voor een CPR-klasse noemt; de CPR-laderproef is EN 50399.
Bron: FprEN 50575:2014 (final draft, May 2014), Table 1, p. 6 (ontwerp).
Functiebehoud is iets anders: klassen P en PH, FE 180
Functiebehoud (de kabel blijft bij brand functioneren) is een aparte classificatie, los van het brandgedrag: P-klassen voor kabels en hun brandbeschermende systemen, PH-klassen voor kabels met kleine diameter onder een constante vlambelasting.
Klassen: P 15, 30, 60, 90, 120 (proeven EN 50577, EN 50582, EN 50289-4-16) en PH 15, 30, 60, 90, 120 (proeven EN 50200, EN 50582, EN 50289-4-16; constante vlambelasting 842 °C). Een aanduiding zoals FE 180 in de kabelcode beschrijft dit functiebehoud, niet de brandgedragsklasse.
Bron: EN 13501-3:2005+A1:2009 with draft A2 (cover September 2013), cl 4.3 p. 7; cl 6.3 p. 9; cl 7.2.4.4, 7.2.5.4 pp. 16-17; cl 7.2.6.2 p. 18 (ontwerp).
Wie de klasse declareert en waar ze wordt afgedrukt
De fabrikant drukt de brandgedragsklasse op de mantel af, met zijn naam of merk en de productomschrijving of kabelcode, doorlopend, met hoogstens 1100 mm tussen de herhalingen.
Bron: FprEN 50575:2014 (final draft, May 2014), cl 7.1 to 7.3, p. 12 (ontwerp).
Door fabrikanten gedeclareerde klassen: voorbeelden
Echte kabels uit de gecontroleerde kabelcodesets van deze site, met de klasse die de fabrikant of verkoper heeft afgedrukt. Ze laten zien wat voor een soort constructie wordt gedeclareerd; het is niet de klasse van een andere kabel.
| Kabelcode | Constructie | Gedeclareerde klasse | Fabrikant of verkoper |
|---|---|---|---|
| 1-CXKH-R-J | halogeenvrij | B2ca-s1,d0,a1 | Kablo Vrchlabí |
| FG16(O)M16 | halogeenvrij | Cca-s1b,d1,a1 | Nexans (La Triveneta Cavi) |
| FG18(O)M16 | halogeenvrij | B2ca-s1a,d1,a1 | Nexans (La Triveneta Cavi) |
| FXQJ | halogeenvrij | Dca | Nexans Norway |
| H07Z1-K | halogeenvrij | Cca-s1,d1,a1 | Nexans Spain |
| AXQJ-RMF | halogeenvrij | B2ca | Prysmian Sweden (12/20 kV) |
| RZ1FZ1-K (AS) | halogeenvrij | Cca-s1b,d1,a1 | Top Cable |
| RZ1-K (AS) | halogeenvrij | Cca-s1a,d1,a1 | Top Cable (B2ca-s1a,d1,a1 for some sizes) |
| N1XV-R | PVC-mantel | Eca | Ahlsell (seller) |
| FG16OR16 | PVC-mantel | Cca-s3,d1,a3 | Nexans (La Triveneta Cavi) |
| U1000 R2V | PVC-mantel | Eca | Nexans (La Triveneta Cavi) |
| N2XSY | PVC-mantel | Eca | Waskönig+Walter (10 kV datasheet) |
| YMeKrvaslqwd | PE-mantel | Fca | TKF |
| NA2XS(F)2Y | PE-mantel | Fca | Waskönig+Walter |
Fabrikanten staan als bronnen vermeld, per soort alfabetisch. Geen enkele fabrikant betaalt om in deze tabel te staan.
Bronnen
Alleen waarden, gelezen uit de exemplaren van de eigenaar. “Ontwerp” betekent dat de waarde is gelezen in een ontwerp, eindontwerp of comitéontwerp en niet in de gepubliceerde norm: controleer de gepubliceerde tekst voordat u een getal citeert.
- EN 13501-6 draft (BSI FSH/21_11_0073, undated, before the published EN 13501-6:2014): Table 1 pp. 20-21, notes (2) to (7) p. 21, cl 7.1 p. 11, cl 8.1 to 8.4 pp. 12-13 (ontwerp)
- EN 13501-1:2007+A1:2009 proposed Amendment 2, CENELEC TC20/Sec1614/CD, 2010-01-27: cl 16.4 pp. 12-14 (class list), Table 4 pp. 14-15 (same numbers as the EN 13501-6 draft) (ontwerp)
- FprEN 50575:2014 (final draft, May 2014): Table 1 p. 6 (tests per class), Table ZA.2 p. 14 (AVCP), cl 7.1 to 7.3 p. 12 (marking) (ontwerp)
- CLC/FprTS 50576:2016 (final draft, June 2016): Table C.1 p. 26 (EN 60332-1-2 flame time), Table C.2 p. 27 (EN 61034-2 test pieces) (ontwerp)
- EN 13501-3:2005+A1:2009 with draft A2 (cover September 2013): cl 6.3 p. 9, cl 7.2.4.4 and 7.2.5.4 pp. 16-17, cl 7.2.6 pp. 17-18 (ontwerp)
- IEC 60332-3-24:2000+A1:2008 (edition 1.1, 2009-02): Table A.1 p. 12, cl 5.1 p. 7, cl 5.3 pp. 8-9, cl 5.4 p. 9, Annex A p. 12, Annex B p. 13, cl 7 (normtekst)